🚀 Vật Lý 7

Kiến thức trọng tâm

• Tốc độ cho biết mức độ nhanh hay chậm của chuyển động.
• Tốc độ được xác định bằng quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian.
• Đơn vị thường dùng: m/s và km/h.
• Đổi đơn vị: 1 m/s = 3,6 km/h.
• Đo tốc độ bằng cách đo quãng đường (thước) và thời gian (đồng hồ bấm giây).

Trong đó: v – tốc độ, s – quãng đường, t – thời gian.

Kiến thức trọng tâm

• Để đo tốc độ cần đo quãng đường và thời gian, rồi tính v = s/t.
• Dụng cụ: thước đo chiều dài, đồng hồ bấm giây (hoặc cổng quang điện).
• Đồng hồ đo tốc độ (tốc kế) trên xe cho biết tốc độ tức thời.
• Tốc độ trung bình: v_tb = tổng quãng đường / tổng thời gian.

Kiến thức trọng tâm

• Đồ thị quãng đường – thời gian biểu diễn sự thay đổi quãng đường theo thời gian.
• Trục hoành (ngang): thời gian t. Trục tung (đứng): quãng đường s.
• Chuyển động đều → đồ thị là đường thẳng đi qua gốc tọa độ.
• Đường càng dốc → tốc độ càng lớn.
• Đường nằm ngang → vật đứng yên (s không đổi).

Kiến thức trọng tâm

• Tốc độ càng lớn → quãng đường phanh càng dài → nguy hiểm hơn khi xảy ra va chạm.
• Quãng đường phanh phụ thuộc vào: tốc độ xe, tình trạng mặt đường, tình trạng phanh.
• Biển báo tốc độ tối đa giới hạn tốc độ cho phép để đảm bảo an toàn.
• Đường ướt, trơn → quãng đường phanh dài hơn → cần giảm tốc độ.
• Khoảng cách an toàn giữa hai xe phụ thuộc vào tốc độ.

Kiến thức trọng tâm

• Âm thanh do vật dao động (rung) phát ra.
• Sóng âm là sự lan truyền dao động trong môi trường vật chất (rắn, lỏng, khí).
• Âm thanh không truyền được trong chân không.
• Tốc độ truyền âm: trong chất rắn > chất lỏng > chất khí.
• Tốc độ âm trong không khí ≈ 340 m/s (ở 15°C).

Kiến thức trọng tâm

• Tần số (f): số dao động trong 1 giây, đơn vị Hz (héc).
• Tần số càng lớn → âm càng cao (bổng). Tần số nhỏ → âm thấp (trầm).
• Biên độ dao động (A): càng lớn → âm càng to. Biên độ nhỏ → âm nhỏ.
• Tai người nghe được: 20 Hz – 20 000 Hz.
• Hạ âm (< 20 Hz), siêu âm (> 20 000 Hz).

Kiến thức trọng tâm

• Âm gặp vật cản sẽ bị phản xạ lại → tiếng vang (echo).
• Ta nghe được tiếng vang khi âm phản xạ đến tai chậm hơn âm trực tiếp ít nhất 1/15 giây.
• Khoảng cách tối thiểu đến vật cản để nghe tiếng vang: d ≥ 340 × (1/15) / 2 ≈ 11,3 m.
• Vật cứng, nhẵn → phản xạ âm tốt. Vật mềm, xốp → hấp thụ âm tốt.
• Chống ô nhiễm tiếng ồn: trồng cây xanh, dùng vật liệu cách âm, tường chống ồn.

Kiến thức trọng tâm

• Ánh sáng mang năng lượng (năng lượng ánh sáng).
• Ánh sáng truyền đi theo đường thẳng trong môi trường trong suốt và đồng tính.
• Quy ước: tia sáng biểu diễn bằng đường thẳng có mũi tên chỉ hướng truyền.
• Vật cản ánh sáng → tạo ra bóng tối (vùng tối) phía sau vật cản.
• Nguồn sáng rộng → tạo thêm vùng nửa tối (bóng nửa tối).

Kiến thức trọng tâm

• Tia sáng gặp gương phẳng bị hắt lại → hiện tượng phản xạ ánh sáng.
• Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến tại điểm tới.
• Góc phản xạ luôn bằng góc tới (đo từ pháp tuyến): i = r.
• Góc giữa tia tới và tia phản xạ = 2i.

Kiến thức trọng tâm

• Ảnh qua gương phẳng là ảnh ảo, không hứng được trên màn.
• Ảnh có kích thước bằng vật.
• Ảnh cách gương một khoảng bằng khoảng cách từ vật đến gương: d' = d.
• Khoảng cách vật – ảnh = 2d.

Kiến thức trọng tâm

• Nam châm hút được sắt, thép, niken, côban.
• Mỗi nam châm có hai cực: cực Bắc (N – đỏ) và cực Nam (S – xanh/trắng).
• Hai cực cùng tên → đẩy nhau. Hai cực khác tên → hút nhau.
• Nam châm tự do luôn chỉ hướng Bắc – Nam (kim la bàn).

Kiến thức trọng tâm

• Xung quanh nam châm tồn tại từ trường.
• Từ trường có thể tác dụng lực lên kim nam châm đặt trong nó.
• Đường sức từ: đường cong kín, đi ra từ cực Bắc, vào cực Nam bên ngoài nam châm.
• Nơi đường sức từ dày → từ trường mạnh. Nơi thưa → từ trường yếu.
• Trái Đất là một nam châm khổng lồ → kim la bàn chỉ hướng Bắc – Nam.

Kiến thức trọng tâm

• Nam châm điện gồm: cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non, nối với nguồn điện.
• Khi có dòng điện chạy qua → cuộn dây trở thành nam châm.
• Tắt dòng điện → mất từ tính.
• Tăng số vòng dây hoặc tăng cường độ dòng điện → nam châm điện mạnh hơn.
• Ứng dụng: cần cẩu điện, chuông điện, rơ-le, loa điện.